nl » home » Online Experimenten » Hoe zit dat? » lijf & leden


Komt zweet van de nieren?

Wie zweet, moet veel drinken, zo leerde moeder. Zweetklieren worden in elk geval ‘bijgevuld’ via de mond. Maar welke weg volgt het water nadien? Passeert het langs de nieren, zoals onze urine?

Het water dat we drinken komt doorheen onze darmwand in ons bloed terecht. Dat bloed bespoelt al onze cellen, ook die van onze zweetklieren, voorziet ze van water en voedingsstoffen, en neemt hun afvalstoffen mee. Onze nieren halen die afvalstoffen uit het bloed, plus wat water om ze in op te lossen, zodat ze via onze blaas verwijderd kunnen worden. Als er te veel water in het bloed zit, halen de nieren dat er ook uit. Maar dat gaat naar de blaas, niet naar de zweetklieren. Het water dat in onze zweetklieren terechtkomt, kan dus al een keer met het bloed langs de nieren gevloeid zijn, maar de nieren hebben het dan niet uit ons bloed gehaald. Zweetklieren en nieren halen onafhankelijk van elkaar water uit ons bloed, de ene om te koelen, de andere om te spoelen.

Lang geleden, toen we nog eencelligen waren, was het leven eenvoudig. Koeling was niet nodig, we zwommen in ons koelmiddel. We hadden gewoon de temperatuur van het water waarin we zweefden. Daaruit haalden we ook rechtstreeks ons eten en drinken. De problemen begonnen toen de eencelligen de Belgische wapenspreuk ontdekten: Eendracht maakt Macht. Samen kun je inderdaad meer dan alleen, maar omdat iedere cel ontworpen was om in zee te drijven, moesten er bij de meercelligen oplossingen komen om afval en warmte te kunnen blijven afvoeren, en om voedsel en water aan te voeren. Zo ontstond onder andere de bloedsomloop, een soort inwendige zee. Ons bloed is nog steeds surrogaat-zeewater. Het bevat dezelfde zouten als zeewater, in dezelfde verhoudingen (hoewel niet meer in dezelfde concentraties).

Onze zweetklieren en onze nieren liggen aan dezelfde zee, maar ze halen er elk apart hun water uit. De zweetklieren produceren nooit minder dan een halve liter zweet per dag – tenzij er iets akeligs aan de hand is, zoals een zonneslag, waarbij ze stoppen met zweten en je lichaam levensgevaarlijk oververhit geraakt – maar in volle actie kunnen ze meer dan twee liter per uur naar buiten pompen. Vocht dat moet bijgevuld worden, want als de vochtbalans van je lichaam meer dan een paar procent uit evenwicht is, krijg je reeds problemen.

Zweten doe je vooral om je lichaam te koelen, maar emoties kunnen je ook aan het zweten brengen – angstzweet bestaat. Als je je bang en onzeker voelt, zullen je handpalmen (en voetzolen) vochtiger zijn dan normaal. Dat is volgens sommigen nog een erfenis uit ons verleden in de bomen, toen dat zweet diende als smeermiddel bij het zwieren door de takken. Een vlucht kon maar beter een gesmeerde vlucht zijn. Gekruid voedsel, alcohol, pijnstillers kunnen je ook aan het zweten brengen.

Een thermostaat in je hersenen regelt zowel de productie van je zweetklieren als de diameter van de bloedvaatjes onder je huid. Verdampend zweet neemt warmte uit het bloed mee. Een zweetdruppel van het formaat van een erwt kan een halve liter bloed een graad koelen.
We hebben zo’n drie miljoen zweetklieren. Sommige produceren alleen maar koelwater (99% water, met daarin wat natrium- en kaliumchloride, urea, ammonia, urinezuur). We geraken zo dus wel wat stikstofhoudend afval kwijt, maar koeling is veruit het belangrijkste.

Vooral in onze oksels en schaamstreek hebben we ook klieren die een dikkere vloeistof produceren, waarin onder andere geurstoffen zitten die als boodschapper voor onze soortgenoten dienen. Die stoffen zijn ‘geurloos’ – we nemen ze niet bewust waar – maar ze geven evengoed hun boodschap af, rechtstreeks aan ons onderbewuste. Meestal is het een seksuele boodschap.

Maar ons okselzweet heeft wel degelijk ook een geur die tot ons bewustzijn doordringt, en hoe! Die geur produceren we echter niet zelf. Het dikke zweet is een tropisch zwemparadijs voor bacteriën en schimmels, die het met zijn allen karnen tot tenenkaas en eau d’oxél.

 Experimenteer online
Waarom hebben we twee neusgaten?
Waarom hebben we twee neusgaten?
 Experimenteer
Lijkt mijn vingerafdruk op die van mijn ouders?
Lijkt mijn vingerafdruk op die van mijn ouders?
 Experimenteer
Hoe werkt buikspreken
Hoe werkt buikspreken
 Experimenteer
Wat bepaalt de geur van windjes?
Wat bepaalt de geur van windjes?
 Experimenteer
Waarom veroudert een zwarte huid minder snel?
Waarom veroudert een zwarte huid minder snel?
 Experimenteer
Waarom hebben we het warm?
Waarom hebben we het warm?
 Experimenteer
Waarom krijgen we kippenvel?
Waarom krijgen we kippenvel?
 Experimenteer
Is gewone zeep hygiënisch genoeg?
Is gewone zeep hygiënisch genoeg?
 Experimenteer
Is kussen onhygiënisch?
Is kussen onhygiënisch?
 Experimenteer
Hoe ontstaat eelt ?
Hoe ontstaat eelt ?
 Experimenteer