Navigeer dropdown

Katrollen worden gebruikt om een zware last op te tillen. We leggen stap voor stap uit hoe dit werkt.

 

Bert de bever, wil deze kist van 50 kg optillen. 
Om het simpel te stellen, moet Bert dus een kracht die overeenkomt met 50 kg (dit is 490 Newton) naar boven toe uitoefenen.
(Een massa van 50 kg wordt door de aantrekkingskracht van de aarde met een kracht van 490 Newton, naar de grond getrokken. Wil Bert de kist opheffen, moet hij dus een kracht van 490 Newton naar boven toe uitoefenen.)

undefined

 

Maar met zijn armen kan Bert de kist nooit hoog optillen. Wil hij ze hoger optillen, dan kan hij een enkele katrol gebruiken. De katrol verandert de kracht die Bert uitoefent van richting: Bert trekt naar beneden en de kist gaat naar boven.  

undefined

 

Maar wat als de kist te zwaar is voor Bert? Bert zou zijn tweelingbroer Boris erbij kunnen halen. De kracht wordt dan verdeeld over de twee kanten van het touw. En beide broers moeten maar de helft van het gewicht voor hun rekening nemen. 
Het gekke is dat ze meer afstand moeten afleggen met het touw. Willen ze de kist één meter opheffen, moeten ze beiden één meter touw verplaatsen, wat dus opgeteld twee meter is.

undefined

 

Stel dat Bert er nu alleen voor staat, hoe kan hij dit dan oplossen? Hij kan het touweinde van zijn tweelingbroer vastmaken aan het plafond. De krachten worden dan op dezelfde manier verdeeld. Om de kist 1 meter te verplaatsen, moet hij nu wel twee meter touw verplaatsen.  

undefined

 

Nu kan je zeggen: "Ja maar, die katrollen in het experiment zijn helemaal anders." Toch niet, als je goed kijkt, zie je dat de touwen op een andere plaats bevestigd zijn, maar het principe is net hetzelfde.
Telkens als je een katrol toevoegt, wordt de kracht die nodig is om de last op te tillen gehalveerd, maar de afstand waarover je het touw moet trekken verdubbeld. Het principe waarbij je afstand inruilt voor kracht zien we ook bij hefbomen en bij tandwielen.

 

 

 

 

 

Ben je bezoeker, leerkracht of geïnteresseerd in evenementen? Switch hier naar een aanbod op maat.