Navigeer dropdown

Wist je dat er heel wat wetenschap schuilt achter een mooie, evenwichtige mobiel? Breng de hefboomtheorie in praktijk en breng zelf een mobiel in balans.

      

Wat heb je nodig?

  • IJzeren kleerhangers 
  • Isolatietape 
  • Lege drankblikjes of andere voorwerpen om aan je mobiel te hangen (liefst voorwerpen met een gelijk gewicht) 
  • Stukjes ijzerdraad (ongeveer 7 cm), in een S-vorm gebogen 
  • Hamer en puntslag 
  • Schroefhaken 
  • Extra materiaal om de voorwerpen op te hangen 
  • Een ophangpunt voor je mobiel
  • Meetlat en rekenmachine
img

Aan de slag!

Stap 1:
Opdat de blikjes (of andere voorwerpen) niet gaan verschuiven, kun je de kleerhangers best voorzien van een antisliplaag. Wikkel bijvoorbeeld wat kleurige isolatietape rondom de onderkant van de kleerhanger.

Stap 2:
Hang een kleerhanger op. Zorg voor voldoende ruimte rondom de kleerhanger, zodat je een grote mobiel kan maken.

Stap 3:
Hang blikjes (of andere voorwerpen) aan beide zijden van de kleerhanger, met behulp van een stuk S-vormige ijzerdraad. Je kan op veilig spelen en aan de twee uiteinden een even grote last ophangen. 

Stap 4:
Je kan ook meerdere lasten onder elkaar bevestigen. Om een blikje onderaan een ander blikje te kunnen hangen, maak je met een hamer en een puntslag een gaatje in de bodem. Bevestig een schroefhaak in het gaatje, waaraan andere blikjes (of kleerhangers) kunnen bevestigd worden.

Stap 5:
Als je meerdere lasten onder elkaar wilt hangen, wordt het moeilijker om de mobiel in evenwicht te brengen. Als je bijvoorbeeld één blikje aan het ene uiteinde hangt, kun je de mobiel in balans brengen door aan de andere kant twee blikjes te hangen, maar dan op de helft van de afstand tot het middelpunt van de kleerhanger. Of door drie blikjes op een derde van die afstand te hangen. Hoe groter het verschil in last, hoe dichter bij het middelpunt je de zwaarste last moet hangen.

Stap 6:
Om je mobiel uit te breiden, kan je extra kleerhangers gebruiken. De kleerhangers kun je ophangen aan een andere kleerhanger of onder een blikje.

img
img

Wat gebeurt er?

Naargelang de materialen die je verzameld hebt, zal jouw eigen mobiel er hetzelfde of helemaal anders uit gaan zien.

Hoe zit dat?

Je kunt je mobiel in balans brengen door voortdurend de blikjes te verschuiven tot er een evenwicht ontstaat. Maar je kan ook makkelijk berekenen waar je lasten moeten hangen.

De kleerhanger is een hefboom. Het middelpunt van de hefboom bevindt zich in het midden van de kleerhanger. Een hefboom is in evenwicht als de som van de momenten aan de linkerkant van het middelpunt gelijk is aan de som van de momenten aan de rechterkant.

Het moment van een kracht kan je berekenen door de afstand tussen last en middelpunt te vermenigvuldigen met het gewicht van die last. De afstand tussen last en middelpunt kun je makkelijk meten met een meetlat.

Als je allemaal dezelfde lasten gebruikt (zoals de blikjes in het voorbeeld), kan je gewoon het aantal lasten aan een ophangpunt tellen in plaats van elke last apart te wegen.

Ben je leerkracht? Klik dan op onderstaande knoppen om te ontdekken hoe dit proefje in jouw lessen past.

Leerlingen uit het kleuteronderwijs kunnen dit proefje zelf doen.

Dit proefje kan gebruikt worden om volgende vakgebonden eindtermen binnen het vak ‘Wetenschap en techniek’ te helpen realiseren:

2.2 de leerlingen kunnen van een eenvoudig technisch systeem uit hun omgeving aantonen dat verschillende onderdelen ervan in relatie staan tot elkaar in functie van een vooropgesteld doel;

2.6 de leerlingen kunnen een eenvoudig technisch systeem maken, al dan niet aan de hand van een stappenplan;

2.9 de leerlingen tonen een experimentele en explorerende aanpak om meer te weten te komen over techniek.

Leerlingen uit het lager onderwijs kunnen dit proefje zelf doen.

Dit proefje kan gebruikt worden om volgende vakgebonden eindtermen binnen het vak 'Wetenschap en techniek' te helpen realiseren:

2.2 de leerlingen kunnen specifieke functies van onderdelen bij eenvoudige technische systemen onderzoeken door middel van hanteren, monteren of demonteren;

2.3 de leerlingen kunnen onderzoeken hoe het komt dat een zelf gebruikt technisch systeem niet of slecht functioneert;

2.6 de leerlingen kunnen illustreren hoe technische systemen onder meer gebaseerd zijn op kennis over eigenschappen van materialen of over natuurlijke verschijnselen.

Ben je bezoeker, leerkracht of geïnteresseerd in evenementen? Switch hier naar een aanbod op maat.