Het Portugees oorlogsschip is geen schip. En ook geen kwal.

Het lijkt op een drijvende kwal met een vrolijk zeiltje. Maar laat je niet misleiden. Deze bizarre verschijning is eigenlijk een gevaarlijke samenwerking van heel veel kleine wezentjes.
Shutterstock 2680893443

Eén dier, of toch niet?

Het Portugees oorlogsschip ziet eruit als een kwal, maar dat is het niet. Het is een ​‘sifonofoor’: een verzameling van genetisch identieke wezentjes die poliepen heten. Poliepen behoren, net als kwallen, tot de groep van de neteldieren.

Die poliepen werken zo nauw samen dat ze één dier lijken te vormen. Je kan het vergelijken met een team waarin iedereen zijn eigen taak heeft. Sommige poliepen dienen om prooien te vangen, te eten of zich voort te planten. Andere vormen dan weer een gasblaas die boven het water uitsteekt als een zeil. Dat zeil kan blauw, roze of paars kleuren en laat het oorlogsschip meedrijven op wind en zeestromingen.

En terwijl dat kleurrijke zeiltje rustig op de golven dobbert, schuilt daaronder het echte gevaar.

Tentakels van tientallen meters lang

Onder het water hangen tentakels die wel dertig meter lang kunnen worden. Die tentakels zitten vol microscopische harpoentjes met gif. Zodra een vis of ander dier de tentakels raakt, schieten de harpoenen naar buiten en injecteren ze gif. Kleine prooien raken vrijwel meteen verlamd of sterven ter plekke.

Voor mensen is een steek meestal niet dodelijk, maar wel extreem pijnlijk. Je huid kan branden en rode striemen vertonen. Soms ontstaat ook een heftige allergische reactie. Je moet zelfs oppassen met afgebroken tentakels of aangespoelde exemplaren. Die kunnen dagen later nog steken.

Niet iedereen is bang

Toch heeft het Portugees oorlogsschip ook vijanden. De lederschildpad eet ze zonder problemen op. En de blauwe draak, een piepkleine zeenaaktslak, steelt zelfs hun gif om zichzelf te verdedigen.

Ook het oorlogsschipvisje heeft een slimme truc. Jonge visjes leven tussen de giftige tentakels. Ze hebben geen last van het gif en gebruiken het oorlogsschip als levende bescherming tegen dieren die ze willen opeten.

Een drijvende rariteit

Wetenschappers blijven het Portugees oorlogsschip onderzoeken. Niet alleen omdat het zo vreemd in elkaar zit, maar ook omdat het gif misschien ooit gebruikt zou kunnen worden in medicijnen.

Toch straf eigenlijk. Een minisamenleving die eruitziet als een drijvende ballon met giftige tentakels. De oceaan blijft een vreemde plek!



Bronnen:

Zeezeedierenpoliepengifbiologie